Japan, je hebt ons gegrepen

Soms kom je terug van een reis en weet je: dit was mooi. Bij Japan voelde het anders. We zijn weer thuis, maar in gedachten lopen we nog door een tempeltuin, staan we op een station of schuiven we aan voor een kom dampende ramen. Japan heeft ons gegrepen. En we gaan terug.

Drie weken lang reisden we door een land dat ons bleef verrassen. Van Tokyo tot Nagasaki, van houten huizen in Takayama tot de lichtwereld van teamLab. We bezochten tempels, kastelen en musea, dwaalden door winkelstraten en ontdekten hoe leuk het is om onderweg soms niet precies te weten wat je ziet — of wat je eet.

En alles deden we met het openbaar vervoer. Ook dat werd een onderdeel van ons Japanse avontuur.

Onderweg zijn hoort erbij

Met de trein door Japan reizen is veel meer dan je verplaatsen van de ene bezienswaardigheid naar de andere. Stations zijn er soms complete werelden, met winkels, restaurants en eindeloos veel mensen die kennelijk allemaal weten waar ze heen moeten. Wij moesten af en toe iets langer kijken.

Maar gaandeweg werden we steeds handiger. De trein bracht ons van de drukte van de grote stad naar kleinere plaatsen en weer verder. Onderweg zagen we het landschap veranderen en kregen we tijd om alle indrukken een beetje te laten bezinken.

En dan die Shinkansen. Je weet natuurlijk dat hij snel gaat, maar erin zitten blijft toch iets bijzonders.

Tokyo: meteen een andere wereld

In Tokyo begon onze kennismaking met Japan. Een stad waarin je ogen tekortkomt. De mensenmassa’s, de lichtreclames, de kruispunten, de enorme gebouwen: er gebeurt voortdurend iets om je heen.

Toch ontdekten we al snel dat Japan zich niet in één beeld laat vangen. Naast alle drukte was er de sfeer rond de Sensō-ji in Asakusa. En naast eeuwenoude tradities stapten we bij teamLab Planets een wereld binnen van licht, water en spiegelingen. Kunst waar je letterlijk doorheen loopt.

Vanuit Tokyo ontdekten we ook andere kanten van het land. In Kamakura zagen we de Grote Boeddha en liepen we door de gezellige Komachi-dori. In Nikko maakten de rijkversierde heiligdommen indruk. Het waren dagen waarop de camera weinig rust kreeg.

Houten huizen, tuinen en kastelen

In Takayama veranderde het tempo. Houten gevels, kleine winkels en de sfeer van een oude stad maakten het heerlijk om rond te lopen. Ook het eten kreeg hier volop aandacht: Hida-rundvlees, lokale gerechten en sake horen net zo goed bij de kennismaking met een streek als de gebouwen.

In Shirakawago en het openluchtmuseum Hida no Sato kregen we een indruk van het vroegere leven. Die huizen met hun karakteristieke daken vertellen een heel ander verhaal dan de wolkenkrabbers van Tokyo.

Kanazawa bracht ons de tuin Kenroku-en. Een plek om langzaam te wandelen en goed te kijken: naar het water, de bomen, de doorkijkjes en de manier waarop alles samenkomt.

Ook de kastelen maakten indruk. Het sierlijke witte kasteel van Himeji en kasteel Nijo in Kyoto lieten ons kennismaken met weer een ander hoofdstuk uit de Japanse geschiedenis.

Kyoto: blijven kijken

Kyoto was een stad waarvoor we gerust nog meer tijd hadden kunnen gebruiken. De Kiyomizu-dera, het Gouden Paviljoen, de straatjes van Gion: er was zoveel te zien.

Soms zat het plezier juist in een klein detail. De gekleurde stoffen bolletjes bij Yasaka Kōshin-dō bijvoorbeeld. Of een straatje waarin je vanzelf wat langzamer ging lopen.

En dan was er weer dat enorme station van Kyoto, met zijn indrukwekkende moderne architectuur. Ook hier stonden oud en nieuw voortdurend naast elkaar.

Tussendoor bezochten we Nara. Want hoe vol een reis ook zit, voor een volgende bijzondere plek blijkt er toch altijd weer ruimte.

Japan smaakt naar meer

Een reis door Japan is ook een reis langs heel veel eten. Sushi, ramen, rundvlees, kleine hapjes op een markt: we hebben volop geproefd.

De Nishiki-markt in Kyoto was zo’n plek waar je steeds opnieuw bleef kijken. Wat is dit? Hoe eet je dat? En zouden we dat ook eens proberen?

Naast het eten waren er de winkels, de prachtig verzorgde verpakkingen en de gebruiksvoorwerpen waarvan je ineens bedacht dat je ze thuis óók nodig had. Keramiek, een bentobox, rijstsnacks… Japan maakte zelfs boodschappen doen tot een uitstapje.

En sommige alledaagse dingen verdienen eigenlijk een eigen reisverslag. De toiletten bijvoorbeeld. Met zoveel knopjes wordt zelfs een toiletbezoek een kleine kennismaking met Japanse techniek.

Ook de moderne kunst verraste ons

We genoten enorm van het oude culturele erfgoed, maar ontdekten ook hoeveel Japan te bieden heeft aan moderne kunst en architectuur.

In Kumamoto was er ruimte voor hedendaagse kunst. En teamLab liet ons op verschillende plekken ervaren hoe licht en beweging een omgeving kunnen veranderen.

In de Botanical Garden in Osaka wandelden we in het donker langs lichtgevende vormen, tussen bomen en planten. Na alle tempels, kastelen en stadsgezichten was dat opnieuw een heel andere ervaring. Juist die afwisseling maakte de reis zo rijk.

Nagasaki: een stad om bij stil te staan

Nagasaki had weer een eigen karakter. Op Dejima kwamen we de Nederlandse geschiedenis tegen, zo ver van huis. Bij Glover Garden en de Ōura-kathedraal zagen we hoe ook andere buitenlandse invloeden hun sporen hebben achtergelaten.

Maar in Nagasaki konden we natuurlijk niet voorbijgaan aan de atoombom en de gevolgen daarvan. De geschiedenis krijgt er een andere lading wanneer je op de plek zelf bent. Het was een bezoek dat ons stil maakte en dat bij ons blijft.

Osaka: van uitbundigheid naar stilte

In Osaka werden de contrasten van Japan nog eens heel duidelijk. Dotonbori was druk, uitbundig en vol licht. Overal mensen, eten, geluid en enorme reclameborden.

En dan, ineens, dat kleine rustpunt bij de Hōzenji-tempel. Op korte afstand van alle drukte stonden we in een heel andere sfeer.

Dat beeld nemen we mee naar huis: Japan kan overweldigend zijn, maar biedt telkens weer een plek waar je even op adem komt.

Ook de kleine, soms grappige observaties blijven hangen. De hondjes in zorgvuldig gekozen pakjes en wandelwagens. De bijzondere putdeksels. De winkels waarin je bleef rondneuzen. Het zijn juist die details die een reis achteraf weer tot leven brengen.

Een reden om terug te gaan

Tijdens deze reis kwamen we de uitdrukking ichigo ichie tegen: het besef dat ieder moment en iedere ontmoeting uniek is.

Het past bij wat we in Japan hebben ervaren. We hebben veel gezien, maar minstens zo waardevol waren de momenten ertussen. Samen uit het treinraam kijken. Ergens iets eten. Een straat inslaan en verrast worden door wat daar te vinden is.

We zijn thuisgekomen met heel veel foto’s, mooie herinneringen en het gevoel dat we nog lang niet uitgekeken zijn.

Japan, je hebt ons gegrepen. Dit was onze eerste kennismaking. We komen terug.