Uit ons reisverslag

In februari 2019 verraste John mij met een reis naar Jordanië. Een bijzonder cadeau. Ik was er jaren eerder al eens geweest als journalist, op uitnodiging van een reisbureau. en wilde dolgraag nog eens terug. Van alle reizen die ik heb mogen maken, heeft er maar een klein aantal zo'n diepe indruk achtergelaten als deze.

We begonnen onze reis in de hoofdstad Amman. Een stad die op het eerste gezicht druk en chaotisch oogt, maar waarin je steeds meer lagen ontdekt. De hoofdstad is gebouwd op zeven heuvels en kent een geschiedenis van duizenden jaren. Tussen moderne gebouwen, levendige markten en druk verkeer liggen overal sporen van oude beschavingen verscholen.

Amman

Het hoogtepunt van de stad is zonder twijfel de Citadel (Jabal al-Qal'a). Vanaf deze heuvel kijk je uit over de eindeloze witte huizen van Amman, die tegen de hellingen lijken te zijn geplakt. De Citadel is een openluchtmuseum waar je letterlijk door de geschiedenis wandelt. Hier liggen resten van de oude stad Rabbath Ammon, die later Philadelphia werd genoemd onder de Romeinen. Je vindt er de Tempel van Hercules, de resten van een Byzantijnse kerk en het Umayyad-paleis, waardoor je in een paar honderd meter tijd duizenden jaren geschiedenis doorkruist. Aan de voet van de Citadel ligt het Romeinse theater, dat in de tweede eeuw na Christus werd gebouwd en plaats bood aan zo'n 6.000 toeschouwers. Bijzonder is dat het theater nog altijd wordt gebruikt voor concerten en culturele evenementen. Wanneer je op de hoogste rijen staat, besef je pas hoe indrukwekkend de Romeinse bouwkunst was.

Jerash

Niet ver van Amman ligt Jerash.  Deze oude Romeinse stad is uitzonderlijk goed bewaard gebleven en behoort tot de mooiste archeologische vindplaatsen van het Midden-Oosten.  Het bezoek begint bij de Ovale Plaza, een bijzonder ovaal plein dat wordt omringd door tientallen zuilen. Vandaar wandel je over de Cardo Maximus, de brede hoofdstraat met de originele Romeinse straatstenen waarop zelfs de sporen van wagenwielen nog zichtbaar zijn. Langs de route liggen tempels, fonteinen, badhuizen, kerken en theaters die goed bewaard zijn gebleven.

Een van de hoogtepunten is het Zuidelijke Theater. Wanneer je bovenin plaatsneemt, heb je een prachtig uitzicht over de ruïnes en de omliggende heuvels. De akoestiek is nog altijd zo goed dat een gewone stem vanaf het podium tot op de hoogste rijen hoorbaar is. Regelmatig treden hier muzikanten in traditionele Jordaanse kleding op. Wat Jerash zo bijzonder maakt, is dat de stad niet alleen uit losse ruïnes bestaat, maar als compleet Romeins stadscentrum bewaard is gebleven. Je loopt er letterlijk door een stad van tweeduizend jaar oud, compleet met zuilengalerijen, tempels, pleinen en theaters. Het is dan ook niet vreemd dat Jerash vaak wordt genoemd als een van de best bewaarde Romeinse steden buiten Italië.

En dan... Petra

Petra is zonder twijfel hét symbool van Jordanië en een van de mooiste archeologische vindplaatsen ter wereld. Al eeuwenlang spreekt de oude stad tot de verbeelding. De Nabateeërs hakten hier meer dan tweeduizend jaar geleden complete tempels, graven en gevels uit de roodkleurige zandstenen rotsen. Dankzij haar unieke ligging op oude handelsroutes groeide Petra uit tot een welvarende stad waar karavanen met wierook, specerijen en zijde samenkwamen.

De wandeling ernaartoe is misschien wel net zo bijzonder als de stad zelf. Je loopt door de steeds smaller wordende Siq, een smalle kloof met rotswanden die tientallen meters boven je uittorenen. Achter iedere bocht groeit de spanning. Tot je ineens, heel even, al een glimp opvangt van Al Khazneh, de beroemde Schatkamer. Dat eerste beeld vergeet je nooit meer. Zo mooi... Alsof de rotsen heel even een geheim prijsgeven dat eeuwen verborgen is gebleven.

Maar Petra is natuurlijk veel meer dan alleen de Schatkamer. Achter de iconische gevel ontvouwt zich een uitgestrekte rotsstad met koningsgraven, tempels, een Romeins theater, zuilengalerijen en honderden uit de rots gehakte gebouwen. Je kunt er uren rondlopen. Petra en dan vooral de Schatkamer, is zonder twijfel een van de mooiste plekken die ik ooit heb gezien.

Mount Nebo

Minstens zo indrukwekkend, maar op een andere manier was de Neboberg (Mount Nebo). Volgens de overlevering stond Mozes hier, keek uit over het Beloofde Land en stierf voordat hij het zelf mocht binnengaan. Vanaf de top kijk je uit over de Jordaanvallei, de Dode Zee en, bij helder weer, zelfs richting Jeruzalem. Het is een plek waar geschiedenis, religie en landschap samenvallen.

Op de berg staat de Memorial Church of Moses, een eenvoudige maar bijzondere kerk die gebouwd is op de resten van een veel oudere Byzantijnse basiliek. Binnen zijn prachtige, goed bewaarde mozaïeken te zien met afbeeldingen van dieren, jagers en het dagelijkse leven uit de zesde eeuw. Ze behoren tot de mooiste mozaïeken van Jordanië.

Buiten staat het grote bronzen kruis in de vorm van een slangenstaf, een opvallend kunstwerk dat twee Bijbelse verhalen met elkaar verbindt: de bronzen slang die Mozes in de woestijn oprichtte en het kruis als symbool van het christendom. Het is uitgegroeid tot het herkenningspunt van Mount Nebo.

Je hebt het gevoel dat je op heilige grond staat, op een plek waar de verhalen van de mensheid tastbaar worden. Of je nu gelovig bent of niet. Het besef dat je op een plaats staat die al duizenden jaren zo'n belangrijke rol speelt in de geschiedenis en religie, maakt een bezoek bijzonder.

Wadi Rum

Wadi Rum voelt alsof je een andere wereld binnenrijdt. Zodra het asfalt ophoudt en de eindeloze woestijn zich voor je uitstrekt, veranderen de kleuren, de stilte en het tempo. Gigantische rood- en okerkleurige zandsteenbergen rijzen op uit het zand, afgewisseld met diepe kloven en uitgestrekte vlaktes. Niet voor niets wordt Wadi Rum ook wel de Vallei van de Maan genoemd. Het beschermde woestijngebied staat op de UNESCO Werelderfgoedlijst en wordt al duizenden jaren bewoond door Bedoeïenen. We hebben bij de bedoeïenen overnacht en heerlijk gegeten. Tegen zonsondergang was er een thee ceremonie midden in de woestijn. Voor ons was Wadi Rum een van de hoogtepunten van Jordanië. Niet alleen vanwege de natuur, maar vooral vanwege het gevoel van vrijheid, stilte en de miljoenen sterren 's nachts aan de hemel. 

Jordanië nu

Door de onrustige politieke situatie in de regio vraag ik me af of we Jordanië ooit nog eens zullen bezoeken. Misschien blijft het wel bij deze herinneringen. Sommige reizen hoef je niet over te doen. Sommige plekken draag je voor altijd met je mee.